İtalya’nın Alpler’in eteklerinde bulunan Moena kasabasının sakinleri, tek bir kelime bile Türkçe bilmemelerine rağmen, tam 340 yıldır kendilerini Türk olarak tanımlıyorlar. Pencerelerden sarkan ay-yıldızlı bayraklar, meydandaki sarıklı büst ve her yıl düzenlenen yeniçeri kıyafetleriyle kutlanan Türk Festivali, ziyaretçileri etkiliyor. Köyün tarihini köklü bir şekilde değiştiren yaralı bir askerin hikâyesi ise duyanları şaşkına çeviriyor.
BİR YENİÇERİ GELDİ, KÖYÜN KADERİ DEĞİŞTİ
Her şey, 1683 yılında Osmanlı ordusunun İkinci Viyana Kuşatması sonrası geri çekilmesiyle başladı. Efsaneye göre çatışmalarda ağır yaralanan “Balaban” lakaplı bir Osmanlı yeniçerisi, yüzlerce kilometre yürüyerek Alpler’in eteklerindeki bu küçük İtalyan köyüne sığındı. Ölüm döşeğindeki bu yabancı askeri köylüler sahiplenip tedavi etti. Sağlığına kavuşan yeniçeri, köyden ayrılmayıp Moenalı bir genç kızla evlendi ve kısa sürede halk arasında “El Turco” adıyla anılmaya başlandı.
OSMANLI ASKERİ BÜTÜN KÖYÜ KORUDU
Osmanlı askerinin köylülerin gözünde gerçek bir efsane haline gelmesi, bölgeyi haraca bağlayan zalim derebeylerine karşı halkı örgütlemesi sayesinde gerçekleşti. Balaban, köylüleri silahlandırarak askeri savunma taktikleri öğretti ve ağır vergilere karşı başkaldırmalarını sağladı; böylece köyü korudu. O günden sonra Moena halkı için “Türk” kelimesi; cesaretin, özgürlüğün ve adaletin en büyük sembolü haline geldi.
TÜRKİYE TABELASI BİLE BULUNUYOR
Kasabanın en eski yerleşim alanının girişinde resmi olarak “Rione Turchia”, yani Türkiye Mahallesi tabelası yer almakta. Sokak aralarındaki çeşmelerden taş binaların duvarlarına kadar birçok Osmanlı motifi gözlemlenirken, köy meydanındaki tarihi çeşmenin üzerinde sarıklı ve hilalli Balaban Ağa büstü yükseliyor.
TEK KELİME TÜRKÇE BİLMİYORLAR
Köylüler günlük yaşamlarında İtalyanca ve yerel Ladin dilini kullanıyor; aralarında tek bir kelime bile Türkçe bilen yok. Ancak kökleri sorulduğunda hiç tereddüt etmeden “Biz Türk’üz” yanıtını veriyorlar. Bu bağlılık her yıl ağustos ayında düzenlenen üç günlük “Festa di Turchia” festivalinde doruğa ulaşıyor. Bütün sokaklar Türk bayraklarıyla süsleniyor, İtalyan kadınlar geleneksel şalvar giyip kahve pişirirken erkekler fes ve kılıç kuşanarak yeniçeri marşları eşliğinde caddeleri inletiyor.